Wednesday, October 16, 2019
noordbrabantnieuws.nl

E-waste belandt illegaal in derdewereldland: 7 op 10 exporteurs bij controle in de fout

De Inspectie voor Leefomgeving & Transport (ILT) heeft de afgelopen jaren steeds minder controles in Nederlandse havens uitgevoerd op de…

By noordb2 , in Uncategorized , at mei 11, 2019

De Inspectie voor Leefomgeving & Transport (ILT) heeft de afgelopen
jaren steeds minder controles in Nederlandse havens uitgevoerd op de export van
elektronisch afval, ofwel e-waste; afgedankte elektrische apparaten. Dit blijkt
uit cijfers die Nieuwsuur heeft opgevraagd bij de toezichthouder.

Bij zeventig procent van de controles die wél plaatsvonden, bleek dat de
exporteur zich niet aan de regels hield en e-waste wilde exporteren, meestal
naar Afrikaanse landen. Internationale afspraken verbieden de export naar
derdewereldlanden omdat gevaarlijke stoffen uit het afval daar vervuiling en
gezondheidsproblemen veroorzaken.

“Uit de cijfers blijkt dat als de inspectie controleert, het bingo
is”, aldus Kees Baldé. Hij is onderzoeker en verbonden aan de denktank
United Nations University. Hij doet al jaren internationaal onderzoek naar de
stromen van elektronisch afval over de wereld. “Ik maak uit deze cijfers
op dat als de inspectie meer zou inspecteren, er ook meer e-waste gevonden
wordt.”

Zo vaak controleerde de ILT op e-waste in Nederlandse havens

De meerderheid van het e-waste dat de inspectie aantrof, was bedoeld voor
Afrikaanse landen. In totaal werd er de afgelopen zes jaar meer dan twee
miljoen kilo e-waste door de inspectie gevonden. Dat zijn honderd volle
zeecontainers. “Dat zijn grote hoeveelheden”, aldus Baldé.

‘Afrika is een stortplaats geworden’

Er wordt dus nog altijd elektronisch afval geëxporteerd naar Afrikaanse
landen die geen recycle-infrastructuur hebben. Dit gaat in tegen internationale
afspraken waar Nederland ook haar handtekening onder heeft gezet. In deze
zogenaamde Basel Conventie staat dat westerse landen geen gevaarlijk
afval, zoals e-waste, mogen exporteren naar derdewereldlanden.

Baldé deed eerder al onderzoek naar de export van e-waste vanuit Europa:
“Van alle e-waste die op jaarbasis Europa verlaat is een paar procent
illegaal. Maar dat zijn nog altijd miljoenen kilo’s per jaar.”

Een Afrikaanse delegatie van zestien havendirecteuren bezocht dit voorjaar
Nederland en maakte toen duidelijk dat de toestroom van e-waste nog steeds een
groot probleem is. “Afrika is een stortplaats geworden. Wij hebben
simpelweg niet de juiste recycle-faciliteiten voor elektronisch afval”,
aldus de Ghanese havendirecteur Bright Andy Berko.

“Overal komen de afgedankte producten vandaan”, zei Charles
Kontelizo, havendirecteur in Kameroen. “Uit Nederland, Frankrijk, België.
Uit veel Europese landen.”

Jaarlijks produceren we wereldwijd zo’n 45 miljard kilo elektronisch afval.
Het is een van de snelstgroeiende afvalstromen ter wereld, mede doordat we
steeds sneller afstand doen van onze elektronische apparaten. In Europa wordt
zo’n 45 procent van het e-waste gerecycled. Wereldwijd ligt dat percentage op
twintig procent. In Europa weten we niet exact waar de rest van het e-waste
belandt. Naar schatting wordt een deel, ongeveer tien procent, illegaal
geëxporteerd.

E-waste mag niet geëxporteerd worden naar derdewereldlanden, maar werkende
tweedehands apparaten wel. Volgens Baldé blijkt uit eerdere monitoring dat na
transport ongeveer eenderde van de tweedehands spullen het niet (meer) doet.

Dat vertelt ook de Ghanese milieuonderzoeker Atiemo Sampson. Hij is werkzaam
bij Ghana Atomic Energy Commission en verdiept zich in de aankomst en
verwerking van e-waste in zijn land. Zijn land ontvangt al al jaren westerse
elektronische apparaten.

“Ghana importeert zo’n 250.000 ton elektronische apparaten, waarvan
zeventig procent tweedehands”, zegt Sampson. Hiervan is een vijfde deel
afval. Dit belandt vervolgens op een van de grootste e-waste stortplaatsen ter
wereld: in een buitenwijk van de Ghanese hoofdstad Accra.

Reactie Inspectie Leefomgeving & Transport

“De ILT heeft de afgelopen jaren minder capaciteit dan in 2012-2013.
Dat verklaart een deel van de daling, maar is niet de belangrijkste reden voor
de afname in cijfers. Daling is er eerder in gelegen dat niet alles wordt
geregistreerd, zoals een waarschuwing van een politieagent ook niet wordt
vastgelegd. Het is soms een afweging tussen papierwerk op kantoor of
daadwerkelijk e-waste tegenhouden in de haven.”

“Op initiatief van de inspectie is begin 2017 een teststraat tot stand
gekomen. [Hier worden handelaren verplicht te controleren of apparaten nog wel
werken; de stekker moet letterlijk eerst in het stopcontact. Als het apparaat
het niet doet, mag deze niet in de container, red.] Dit is een belangrijk
middel om een duidelijke schifting te maken tussen afval en bruikbare
elektronica. Dankzij de teststraat is het overtredingspercentage ter plaatste
sterk teruggedrongen. Door de teststraat kunnen controles, ook op andere
locaties in Nederland, gerichter worden uitgevoerd.”